دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده تربيت بدني و علوم ورزشي

پاياننامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
عنوان:
تاثير 6 هفته تمرينات دايرهاي پلايومتريک بر برخي از فاکتورهاي آمادي جسماني دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران
استاد راهنما:
دکتر نعمت الله نعمتي
استاد مشاور:
دکتر علي يونسيان

نگارنده:
اسد کامجوي گرمرودي

شهريور 1393

يرفع الله الذي آمنوا منکم و الذين اوتوالعلم درجات
قرآن کريم
کارشناسي ارشد آقاي/ خانم اسد کامجوي گرمرودي با عنوان تاثير 6 هفته تمرينات دايره‌اي پلايومتريک بر برخي از فاکتورهاي آمادگي جسماني دانش آموزان کشتي‌گير منطقه 11 شهر تهران در جلسه مورخ 12/6/1393 تحت نظارت شوراي پايان نامه متشکل از استادان زير با درجه عالي نمره 60/17 مورد تاييد قرار گرفت.
1- استاد (استادان) راهنما: نام و نام خانوادگي دکتر نعمت‌الله نعمتي امضاء
2- استاد (استادان) مشاور: نام و نام خانوادگي دکتر علي يونسيانامضاء
3- داور داخل گروه: نام و نام خانوادگي امضاء
4- داور خارج از گروه: نام و نام خانوادگي امضاء
سپاسگزاري
خداوند متعال را سپاسگزارم که به حقير در به پايان رساندن اين پاياننامه، با تمام مشکلات موجود کمک نمود.
اين تحقيق حاصل کسب آموختهها از اساتيد گرانقدرم در طول دوران تحصيل است، لذا از آنها تشکر و قدرداني ميکنم.
بر خود لازم ميدانم از جناب آقاي دکتر نعمت الله نعمتي که براي به اتمام رساندن پاياننامه حاضر از راهنماييهاي ارزنده ايشان استفاده شاياني شد
و همواره با مهرباني و فروتني پاسخگوي سوالاتم بوده و کاستيها را با سعه صدر برطرف مينمودند، صميمانه سپاسگزاري نمايم.
از توجه و عنايت استاد بزرگوار همچون جناب آقاي دکتر علي يونسيان که در انجام اين پژوهش با بنده همکاري نمودند سپاسگذاري نمايم.
و کليه اساتيد و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامي‌واحد دامغان کمال تشکر را دارم.
همچنين از کليه آزمودنيها، اوليا آنها و مربيان ورزشکاراني که قبول زحمت کرده و در تمام مراحل اجراي آزمون شرکت کردند ت
شکر و قدرداني ميکنم. و با ادب و تواضع، سپاس و ارادت قلبي خود را به پيشگاه يکايک آنها تقديم ميدارم.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

چکيده1
فصل اول: کليات تحقيق
1-1- مقدمه2
1-2- بيان مساله3
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق6
1-4- اهداف تحقيق7
1-4-1- هدف کلي:7
1-4-2- اهداف ويژه7
1-5- فرضيه‌هاي تحقيق7
1-6- محدوديت‌هاي تحقيق8
1-7- پيش فرض‌هاي تحقيق8
1-8- تعاريف كاربردي واژه‌ها و اصطلاحات8
فصل دوم: مباني نظري و پيشينه تحقيق
2-1- مقدمه10
بخش اول: مباني نظري تحقيق:10
2-2- تمرينات پلايومتريک10
2-3- تعريف تمرينات پلايومتريک11
2-4- ابعاد فيزيولوژيکي تمرينات پلايومتريک11
2-5- چرخه کشش – انقباض در تمرينات پلايومتريک12
2-6- گيرنده‌هاي حسي و عمقي13
2-6-1- دوکهاي عضلاني13
2-6-2- اندامهاي وتري گلژي14
2-7- تأثيرات مربوط به تمرينات پلايومتريک14
2-8- طبقه‌بندي تمرينات پلايومتريک14
2-9- اصول بکارگيري تمرينات پلايومتريک16
2-10- آسيب‌هاي ناشي از تمرينات پلايومتريک17
2-11- توان بيهوازي17
2-11-1- عوامل مؤثر بر توان بي‌هوازي18
2-12- چابكي19
2-12-1- عوامل مؤثر بر چابكي20
2-12-2- عوامل مؤثر در گسترش دامنه چابكي20
2-13- استقامت عضلاني20
2-13-1- عوامل تأثير گذار در استقامت عضلاني21
2-14- انعطاف پذيري22
2-14-1- عوامل تأثيرگذار بر انعطاف پذيري23
2-14-1-1- عوامل داخلي23
2-14-1-2- عوامل خارجي24
2-14-1-3- ارزشيابي انعطاف پذيري25
بخش دوم: پيشينه تحقيق25
2-15- تحقيقات انجام شده در داخل و خارج از کشور25
2-16- جمع‌بندي تحقيقات انجام شده27
فصل سوم: روش‌ شناسي تحقيق
3-1- مقدمه28
3-2- روش تحقيق28
3-3- جامعه و نمونه آماري آماري28
3-4- متغيرهاي تحقيق29
3-4-1- متغير مستقل29
3-4-2- متغير‌هاي وابسته29
3-5- ابزار اندازه گيري29
3-6- روش جمع‌آوري دادهها29
3-6-1- روش اندازه‌گيري قد30
3-6-2- روش اندازهگيري وزن30
3-6-3- روش جمع آوري اطلاعات از آزمون نشستن و رساندن دست‌ها به پنجه پا31
3-6-4- روش جمع آوري اطلاعات از آزمون دوي 9×431
3-6-5- روش جمع آوري اطلاعات از آزمون پرش سارجنت32
3-6-6- روش اندازه گيري استقامت عضلاني بالاتنه32
3-7- روش‌هاي آماري33
فصل چهارم: تجزيه و تحليل آماري
4-1- توصيف آماري داده‌ها34
4-2- آزمون فرضيه‌ها:35
فرضيه اول35
فرضيه دوم36
فرضيه سوم37
فرضيه چهارم38
فصل پنجم:‌ بحث و نتيجه‌گيري
5-1- خلاصه تحقيق39
5-2- بحث و نتيجه‌گيري40
5-3- پيشنهادات برخاسته از تحقيق41
5-3-1 پيشنهادات کاربردي41
5-3-2- پيشنهادات پژوهشي42
منابع و مآخذ43

فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه

جدول 4-1- مشخصات فردي بازيکنان35
جدول 4-2 نتايج آزمون t مستقل در ارتباط با فرضيه اول36
جدول 4-3 نتايج آزمون t مستقل در ارتباط با فرضيه دوم37
جدول 4-4 نتايج آزمون t مستقل در ارتباط با فرضيه سوم38
جدول 4-5 نتايج آزمون t مستقل در ارتباط با فرضيه چهارم39
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شكل 3-1: نحو? اجراي آزمون نشستن و رساندن دستها به پنجه پا32
شكل 3-2: نحو? اجراي آزمون پرش سارجنت33
فهرست نمودارها
عنوان صفحه

نمودار 4-1 نمودار تاثير برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر توان بيهوازي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران36
نمودار 4-2 نمودار تاثير برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر چابکي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران37
نمودار 4-3 نمودار تاثير برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر استقامت عضلاني دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران38
نمودار 4-4 نمودار تاثير برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر انعطافپذيري دانشآموزان کشتيگير منطقه‌11 شهر تهران39

چکيده
هدف از اين تحقيق تاثير يک دوره تمرينات دايرهاي پلايومتريک بر فاکتورهاي آمادي جسماني دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران بود.
بدين منظور 30 نفر از دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران در سال تحصيلي 93-92 به صورت هدفمند انتخاب و به صورت تصادفي به دو گروه تجربي (N=15) با (ميانگين سن 97/1±2/17 سال، قد 69/3±06/179 سانتيمتر، وزن 81/5±06/73 کيلوگرم) و گروه کنترل (N=15) با (ميانگين سن 57/3±26/17 سال، قد 74/6±6/177 سانتيمتر، وزن 88/5±66/72 کيلوگرم) تقسيم شدند. روش کار بدين صورت بود که ابتدا پرسشنامه جهت کسب اطلاعات شخصي توسط آزمودنيها تکميل شد. پس از آن جهت آشنايي آزمودنيها با آزمونها، کليه مراحل اجراي آزمون و نحوه انجام هر کدام از آزمونها به ترتيب توسط محقق توضيح و اجرا شد. سپس آزمودنيها 20 دقيقه گرم کرده و به ترتيب آزمونهاي (سن، قد، وزن، نشستن و رسيدن، پرش سارجنت، شنا روي دست و دو 9×4) را به ترتيب براي اندازهگيري فاکتورهاي (انعطافپذيري، توان بيهوازي، استقامت عضلاني و چابکي) را در پيش تست انجام داده و نتايج در برگههاي مخصوص ثبت شد. سپس گروه تجربي به مدت 6 هفته، هفتهاي 3 جلسه و هر جلسه 45 الي 60 دقيقه برنامه منتخب تمرين دايرهاي پلايومتريک را انجام داده و گروه کنترل هيچ تمريني انجام نداد. در انتها نيز براي جمع آوري دادهها در پس آزمون هر دو گروه مجدداَ آزمونهاي مورد نظر را انجام دادند. نتايج نشان داد: برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر توان بيهوازي، چابکي، استقامت عضلاني و انعطاف‌پذيري دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران تاثير معنيداري دارد.

واژههاي کليدي: توان بيهوازي، استقامت عضلاني، چابکي، انعطافپذيري کشتي گير، فاکتورهاي آمادگي جسماني.

فصل اول
کليات تحقيق

1-1- مقدمه
جامعه ورزشي در جهت قهرماني و حرفهاي شدن در حال حرکت است و هر کسي به هر دليل و هدفي ممکن است در يک فعاليت ورزشي و برنامه تمريني خاص شرکت کند، اما توجه به اين مسئله که استعداد ورزشي يکي از مهمترين عوامل در دستيابي به سطح بالاي عملکرد ورزشي است نيز مهم است در ضمن براي شکوفايي اين استعداد، مربيگري مبتني بر اصول عملي ورزش نيز ضروري به شمار مي‌رود. از اين رو ضمن شناخت اين استعداد بايد به شيوه اي صحيح آن را رشد و توسعه داد. معمولا متخصصين ورزش معتقدند که براي دستيابي به سطح بالاي عملکرد ورزشي بايد ضمن شناخت ورزش، با روش‌هاي مختلف تمرين به توسعه سطح عملکرد و آمادگي افراد پرداخته شود.
انگيزه و پيشرفت و دستيابي به اوج توانمندي در اجراي مهارتها، مربيان را برآن داشته است تا روش‌ها و راههاي تمريني متفاوتي را جهت موفقيت ورزشکاران به کار گيرند. براي پيشرفت در هر رشته ورزشي، ضمن آگاهي لازم از اصول و فنون آن ورزش، بايد ورزشکار از آمادگي بدني لازم و اختصاصي برخوردار باشد(اديبپور، 1380). براي رسيدن به اين آمادگي، يکي از شيوه‌هاي تمريني که توسط مربيان به کار گرفته مي‌شود تمرينات پلايومتريک است. از آنجايي که هر ورزشکاري براي قويتر و سريعتر بودن تلاش مي‌کند پس اين نوع تمرينات را مي‌توان براي بهبود قدرت و سرعت ورزشکاران جهت افزايش آمادگي و توانايي آنها به کار گرفت. شروع به کارگيري اين نوع تمرينات از دهه 1960 بوده که از آن به عنوان يک روش تمريني زود بازده استفاده مي‌شد. اين تمرينات با استفاده از مکانيسم بازتاب کششي براي رسيدن به اهداف ورزشي مفيد بوده و در بسياري از ورزش‌ها چون واليبال، بسکتبال، دوو ميداني، شنا و… کاربرد داشته است (اديبپور، 1380).
رشته کشتي از جمله رشتههاي ورزشي است که در آن آمادگي جسماني اهميت بالايي دارد. پس ورزشکار براي دستيابي به رکورد خوب بايد ميزان، آمادگي و توان بدني خود را بالا ببرد که اين هدف مي‌تواند از طريق تمرينات پلايومتريک فراهم شود و به ورزشکار در بهبود و توسعه آمادگي جسماني و کسب قهرماني خوب کمک مي‌کند. در اين تحقيق سعي بر اين خواهد بود که به بررسي تاثير تمرينات پلايومتريک بر فاكتورهاي آمادگي جسماني دانشآموزان كشتيگير به عنوان آيندهسازان اين رشته ورزشي پرطرفدار كشورمان پرداخته شود تا شايد بتوان با کسب اطلاعات، کمکي به ورزشکاران و مربيان نمود (بومپا،1 1982).

1-2- بيان مساله
پيشرفتهاي علوم ورزشي در سالهاي اخير بسيار چشمگير بوده و آمادگي جسماني نيز به عنوان بخش مهمي‌از اين پيشرفتها، از تنوع، تغيير و توسعه به دور نبوده است. انجام تمرينات خاص براي رسيدن به آمادگي مطلوب در رشتههاي ورزشي و همچنين در بحث تندرستي عمومي‌اهميت ويژهاي دارد. اگر اين تمرينات بر پايه تحقيقات علمي‌استوار باشد، نتايج بهتري در پي خواهد داشت. از بين عوامل آمادگي جسماني، توان عاملي مهم در موفقيت ورزشکاران محسوب ميشود و توان بيهوازي اندام تحتاني عامل مهمي‌در رشتههايي مانند فوتبال، بسکتبال، تکواندو و غيره است. در چند دهه اخير، روشهاي مختلفي مانند تمرينات با وزنه و تمرينات سرعتي براي تقويت توان بيهوازي اندام تحتاني به کار برده شده است. اخيرا تمرينات پلايومتريک به عنوان شيوهاي موثر، مورد توجه مربياني قرار گرفته که در پي تقويت عملکردهاي سرعتي و انفجاري ورزشکاران هستند. اصولا ويژگي ذاتي اين نوع تمرينات، تلفيق قدرت و سرعت براي توليد توان است. اين تمرينات با درگير کردن تعداد بيشتري از تارهاي عضلاني در اثر فعال شدن دوک‌هاي عضلاني و بهره مندي از ويژگي الاستيک يا کشساني عضلات، سازگاري‌هاي عملکردي مختلفي در عضلات به وجود مي‌آورند که نتيجه آن عملکرد بهتر و هماهنگ تر عضلات (هماهنگي در بکارگيري عضلات) و ايجاد قدرت انفجاري بيشتر در عمل است. اين سازگاري، بويژه در رشته‌هايي که نيازمند پرش‌هاي پياپي به مدت طولاني اند، اهميت بيشتري دارد (نبي زاده و همکاران،1393).
آمادگي جسماني همچنين مجموعه اي از ويژگي‌هاي ذاتي و اکتسابي است که توانايي اجراي فعاليت بدني را تعيين مي‌کند (سندگل،1372) و ايجاد سلامت عمومي‌مهمترين نقشي است که مي‌توان از آن انتظار داشت. از جمله فاکتورهاي مهم آمادگي جسماني ميتوان توان بيهوازي، چابکي، قدرت و انعطافپذيري را نام برد (هامپري 2و همکاران،1999).
در علم فيزيک توان عبارت است از انجام کاري معين در واحد زمان است. اغلب رشته‌هاي ورزشي داراي اجراي فعاليت‌هاي کوتاه مدت و سريع با بازده توان حداکثر، نياز دارند. در واقع توان انفجاري نشانه ظرفيت و قابليت دستگاه متابوليکي براي تأمين انرژي در غياب اکسيژن است. بدين ترتيب اندازه‌گيري اين قابليت براي ارزيابي برنامه‌هاي تمرين و گزينش ورزشکاران زبده از اهميت زيادي برخوردار است (مارکويچ3 و همکاران، 2007).
تا دهه شصت ميلادي، طراحي تمرينات بدنسازي بيشتر به کار مقاومتي براي افزايش قدرت يا سرعت محدود ميشده است. پس از آن، تمرينات مذکور تنها پيشدرآمدي براي تمرينات اصلي تواني يعني تمرينات پلايومتريک محسوب شدند. در يک تعريف عملياتي، حرکت پلايومتريک فعاليتي سريع و قدرتمند است که با استفاده از يک پيش حرکت کششي و سريع که محرک رفلکس کششي است، اجرا ميشود. در تمرينات پلايومتريک، با درگير نمودن بيشتر اجزاي کشش پذير طبيعي عضله (تاندونها) و رفلکس کششي تلاش ميشود توان حرکات اجرايي افزايش يابد (کوين و همکاران، ). علاوه بر اين، به نظر ميرسد که بازدارندگي متقابل عصبي نيز در تسهيل اين فرآيند نقش داشته باشد (مککاتي4 و همکاران، 2007. بنجامين و همکاران، 2005.گاردينر). پلايومتريک، تمريناتي است که عضلات را قادر مي‌سازد در کوتاه‌ترين زمان ممکن، حداکثر قدرت خود را اعمال کند و فرآيند چرخه کشيده شدن ـ کوتاه شدن انقباض عضلاني، پايه اصلي اين تمرين است (کوين5 و همکاران، 2009).
مزيّت اين تمرين در اين است که موجب آمادگي دستگاه عصبي ـ عضلاني مي‌شود و در نتيجه به ورزشکاران اجازه مي‌دهد تا در فعاليت‌هايي که همراه با تغيير جهت مي‌باشند، به نحو قدرتمند و سريعي اجراي وظيفه نمايند. با انجام اين گونه تمرينات، زمان موردنياز براي تغيير جهت، کاهش يافته و در نتيجه، سرعت و توان انفجاري، افزايش مي‌يابد. لذا، ورزشکاراني که در رشته‌هاي مختلف به توان نياز دارند، مي‌توانند از تمرينات پلايومتريک بسيار سود ببرند. مزيت ديگر اين تمرينات، نوع حرکات آن است که آموزش و يادگيري آن‌ها بسيار ساده و آسان مي‌باشد (کلوندي6 و همکاران، 1390).
اما همانند تمرينات استقامتي و مقاومتي، در تمرينات پلايومتريک نيز ضرورت دارد تا نوع حرکت، تعداد وهلههاي تمريني، تعداد تکرار حرکت در هر وهله و شدت بار هر تکرار به دقت طراحي شود. در غير اين صورت، ورزشکار يا با کمتمريني روبهرو ميشود و پيشرفت چنداني نخواهد نمود و يا با بيش تمريني روبرو شده و خيلي سريع دچار آسيب ميشود. بر اساس اصل ويژگي تمرين، نوع حرکات پلايومتريک بايد تا حد ممکن مشابه حرکات ورزش مورد نظر باشد (کوين و همکاران، 2009. پوتاچ7، 2003. بومپاف8 1382). اما اينکه اين تمرينات با چه شدت و چه مدتي بايد انجام شوند؟ همچنين اينکه آيا اين تمرينات بر فاکتورهاي مختلف آمادگي جسماني (توان بيهوازي، چابکي، انعطافپذيري، استقامت عضلاني) آن هم در کشتيگيران و مخصوصا کشتيگيران جوان تاثير دارد يا نه؟ سوالي است که لازم است تا تحقيقات بيشتري پيرامون آن انجام شود.
يکي از عوامل مهم که در اجراي حرکات مختلف رشته ورزشي کشتي کاربرد دارد، قدرت عضلاني و توان انفجاري اندام تحتاني است. همچنين، يکي از جنبه‌هاي بارز موفقيت و پيشرفت در هر رشته ورزشي، شناخت عوامل مؤثر در برنامه‌هاي قهرماني و نيز آگاهي مربيان از ظرفيت‌هاي عملکردي مؤثر در پيروزي و موفقيت ورزشکاران مي‌باشد. در تحقيقات انجام شده داخل و خارج کشور، تأثير تمرينات پلايومتريک بر توان بي‌هوازي و انفجاري ورزشکاران تا حدودي مشخص گرديده است. اما، در زمينه تاثير اين تمرينات بر فاکتورهاي آمادگي جسماني کشتيگيران و همچنين معرفي يک شيوه انتخابي مناسب از اين‌گونه تمرينات تحقيقات چنداني صورت نگرفته است. لذا، مي‌توان با انجام اين تحقيق، روش مناسب و مفيدي از اين‌گونه تمرينات را ارايه داد تا مربيان و معلمان بتوانند در کوتاه‌ترين زمان ممکن و با صرف هزينه اندک، بيشترين سود را برده و به نتيجه برسند.
کاربرد اين روش تمريني ابتدا در شوروي و در سال 1960 مشخص شد. به دنبال آن ورزشکاران در رشته‌هاي دووميداني اولين گروهي بودند که با استفاده از اين نوع تمرينات به موفقيت‌هاي چشمگيري دست يافتند (کوين9 و همکاران، 2009). والري برزوف ، دونده سرعت روسي پيشرفت خود را مديون تمرينات پلايومتريک مي‌دانست. همچنين، اثر تمريني پلايومتريک به طور تجربي توسط پژوهشگراني از قبيل‌هارمن، پارسلز و اسکولز مطالعه و گزارش شده است. در چند سال اخير، انجام تمرين به روش پلايومتريک ميان ورزشکاران طراز اول، مرسوم شده و بخشي از برنامه‌هاي تمريني آن‌ها را به خود اختصاص داده است (کلوندي10 و همکاران، 1390).به همين دليل محقق در تحقيق حاضر در پي يافتن اين سوال است که آيا تمرينات پلايومتريک دايرهاي بر برخي فاکتورهاي آمادگي جسماني کشتيگيران تاثير دارد؟
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق
انسان از گذشته تا به حال در تلاش بوده است که آمادگي بيشتري داشته باشد تا بتواند بهترين مقامها و حتي ركوردها را کسب کند. البته دستيابي به سرعت بالاي حرکتي و افزايش کارايي كشتيگيران نيازمند توليد اين نيروي پيش برنده بالا ميباشد که اين کارخود نيازمند افزايش قدرت و سرعت عضلات درگير در حرکت‌ها مي‌باشد.
كشتيگيراني که از لحاظ قدرت و سرعت عضلاني ضعيف هستند داراي سرعت عمل پايين بوده و در آنها تطابق و هماهنگي عضلاني ضعيف بوده و در نتيجه قابليت‌هاي بدني و حرکتي آنها از نظر کمي‌و کيفي کاهش مي‌يابد (اميرخاني، 1381) .
بنابراين رسيدن به بهترين قهرماني در كشتي بستگي به اجراي خوب مهارتها و داشتن حداكثر آمادگي بدني دارد. لازم است هر كشتيگيري ضمن صرف زمان کافي جهت يادگيري اصول مهارتي از برنامه تمريني مناسب بهره جسته تا تواناييهاي خود را از حالت بالقوه به بالفعل در آورد. بنابراين مربي در کنار تمرينات كشتي، از تمرينات غير تخصصي جهت بهبود عملکرد و افزايش فاکتورهاي آمادگي جسماني براي ورزشکاران استفاده مينمايد که از جمله اين تمرينات، تمرينات پلايومتريک است. با توجه به فاکتورهاي مهم آمادگي جسماني در كشتي (توان، چابكي،استقامت و سرعت) و هدف بکارگيري تمرينات پلايومتريک، بنابراين به نظر ميرسد بتوان از اين تمرينات در کنار تمرينات تخصصي جهت تقويت عملکرد كشتيگيران استفاده کرد. چو کراجل داشتن سرعت بالا و اجراي حرکات و مهارت‌ها با سرعت بيشتر در رشته‌هاي ورزشي را منوط به داشتن تمرينات مناسب به ويژه ترکيبي از تمرينات مقاومتي و پلايومتريک ميداند (هدايت، 1361).
با توجه به اهميت تأثير تمرينات پلايومتريک بر آمادگي بدني و حرکتي ورزشکاران، عدم مشاهده تحقيقات كافي در زمينه موضوع مورد نظر، جايگاه ورزش كشتي در بين اقشار مختلف جامعه و در سطح بينالمللي و نياز به يافتن بهترين برنامه تمريني براي كسب حداكثر آمادگي جهت دستيابي به قهرماني در سطوح مختلف ملي و بين المللي، در اين تحقيق تأثير تمرينات دايرهاي پلايومتريک بر فاكتورهاي آمادگي جسماني دانشآموزان كشتيگير به عنوان آينده سازان كشتي كشور عزيزمان مورد مطالعه قرار گرفته است. اميد است با استفاده از نتايج اين مطالعه بتوان اطلاعات كامل و جامعي در زمينه تاثير تمرينات پلايومتريك بر برخي از فاکتور‌هاي آمادگي جسماني كشتيگيران كسب كرده تا با نتايج بدست آمده کمکي به پيشرفت و ارتقاء سطع عملکرد كشتيگيران کرده باشيم.

1-4- اهداف تحقيق
1-4-1- هدف کلي:
هدف اين تحقيق، بررسي تاثير 6 هفته تمرينات دايرهاي پلايومتريک بر برخي فاکتورهاي آمادگي جسماني (توان بيهوازي، چابکي، استقامت عضلاني، انعطافپذيري) دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران ميباشد.

1-4-2- اهداف ويژه
1- بررسي اثر برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر چابکي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران.
2- بررسي اثر برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر استقامت عضلاني دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران.
3- بررسي اثر برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر انعطافپذيري دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران.
4- بررسي اثر برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر توان بيهوازي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران.

1-5- فرضيههاي تحقيق
1. شش هفته برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر توان بيهوازي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران تاثير معني داري دارد.
2. شش هفته برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر چابکي دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران تاثير معني داري دارد.
3. شش هفته برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر استقامت عضلاني دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران تاثير معني داري دارد.
4. شش هفته برنامه تمرين دايرهاي پلايومتريک بر انعطافپذيري دانشآموزان کشتيگير منطقه 11 شهر تهران تاثير معني داري دارد.

1-6- محدوديتهاي تحقيق
الف: محدوديتهاي تحت كنترل محقق
– آزمودنيهاي حاضر در اين پژوهش همه مرد بودند.
– آزمودنيهاي تحقيق كشتيگيران دبيرستاني بودند.
ب: محدوديتهاي خاج از كنترل محقق
– عدم کنترل دقيق برنامه روزانه آزمودنيها (استراحت، فعاليت و تغذيه).
– عدم کنترل شرايط روحي و رواني آزمودنيها در حين آزمون.
– عدم کنترل ويژگيهاي وراثتي و استعدادهاي ذاتي.
– عدم کنترل موقعيت اقتصادي و اجتماعي آزمودنيها و همچنين سطح فرهنگ خانواده که مي تواند فرد را در تنظيم تغذيه، بهداشت و سلامت ياري رساند.

1-7- پيش فرضهاي تحقيق
– کليه آزمودنيها با ميل و انگيزه و رغبت کافي در آزمونها شرکت کردند.
– آزمودنيها هيچگونه بيماري خاصي نداشتند.
– آزمودنيها با حداکثر توان در اين آزمونها شرکت کردند.

1-8- تعاريف كاربردي واژه‌ها و اصطلاحات
چابکي:
تعريف نظري: چابکي، توانايي تغيير وضعيت و تغيير مسير حركت بدن، به صورت دقيق و با حد اكثر سرعت ممكن و بدون از دست دادن تعادل است. چابكي ممكن است عمومي و يا ويژه (با توجه به مهارت‌هاي ويژه ورزشي) باشد (گاييني و رجبي، 1383).
تعريف عملياتي: منظور از چابکي رکوردي است که آزمودني در آزمون دو 9×4 متر نيز بدست مي‌آورد.
توان بيهوازي:
تعريف نظري: توانايي عضله يا گروهي از عضلات براي توليد نيروي زياد با سرعت زياد بر عليه يك مقاومت مشخص در يك دوره زماني معين را توان بي هوازي ميگويند (گاييني و رجبي، 1383).
تعريف عملياتي: منظور از توان بيهوازي رکوردي است که فرد در آزمون پرش سارجنت کسب مي‌کند.
انعطافپذيري:
تعريف نظري: توانايي يک مفصل يا گروهي از مفاصل براي حرکت روان در طول دامنه کامل حرکت را انعطاف پذيري گويند (گاييني و رجبي، 1383).
تعريف عملياتي: منظور از انعطافپذيري در اين تحقيق رکوردي است که فرد در آزمون نشستن و رساندن دستها به پنجه پاها کسب ميکند.
استقامت عضلاني:
تعريف نظري: به توانايي يك عضله يا گروه عضلاني براي اجراي تعدادي از انقباض‌هاي تكراري يا توليد نيروي ثابت در يك دوره ي زماني گفته مي شود (ويلمور11 و کاستيل، 1381).
تعريف عملياتي: منظور از استقامت عضلاني در اين تحقيق بيشترين تعداد تکرار شناي فرد است که در آزمون شناي روي دست كسب ميكند.
فصل دوم
مباني نظري و پيشينه تحقيق

2-1- مقدمه
بسياري از مباحث و مطالب علمي‌و پژوهشي که ما با آن‌ها سرو کار داريم نتيجه ي تلاش و کوشش محققين و دانشمندان مختلف بوده و مي‌باشد که ممکن است در مورد اين نتايج و مباحث علمي‌اختلاف نظر‌هاي مختلفي وجود داشته باشد که دال بر تأييد و رد آن‌ها مي‌باشد. با توجه به اين مسئله اکثر محققين تمام توان و تلاش خود را به کارگرفته تا بتوانند در ادامه پژوهش‌هاي گذشته، به نتايجي دست يابند که ضمن پاسخگو بودن تمام سؤالات و ابهامات گذشته، از آن بتوان به صورت کاربردي استفاده کرد. از اين رو در اين فصل مباني نظري و پيشينه تحقيق که حاصل مطالعات انجام شده توسط محققين و انديشمندان گذشته است مورد بررسي قرار خواهد گرفت.

بخش اول: مباني نظري تحقيق:
2-2- تمرينات پلايومتريک
منشأ و سابقه اين تمرينات به عنوان يک شيوه تمريني جهت افزايش توان انفجاري نتيجه تلاش و موفقيت ورزشکاران روسي و اروپاي شرقي در رشته ي دووميداني در دهه 1960 مي‌باشد. اين تمرينات براي اولين بار توسط فردي به نام” يوري وروشانسکي”، يه مربي روسي براي تمرين ورزشکاران رشته پرش در دووميداني تحت عنوان تمرينات “شوک” به کار گرفته شد. اين تمرينات بعدها در رشتههاي مختلف پرتابي در دووميداني در سطح رقابتهاي بينالمللي استفاده شد و توسط فردي به نام “فرد12 ويلت” به کشور آمريکا و ساير کشور‌هاي اروپايي توسعه پيدا کرد.
از نظر وروشانسکي تمرينات پلايومتريک باعث توسعه کل سيستم عصبي- عضلاني مي‌شود. اين تمرينات به وسيله يک کشش( انقباض برون گرا) و به دنبال آن يک انقباض سريع درون گرا تحت عنوان چرخه کشش- انقباض اثرات قابل ملاحظهاي را در آمادگي جسماني ورزشکاران ايجاد ميکند (جيمز و همکاران، 1386. جيمز و همکرانف 1386). تمرينات پلايومتريک به ورزشکاران رشته‌هايي از جمله فوتبال، واليبال، بسکتبال، وزنه برداري، شنا ، شيرجه، اسکي، دو و ميداني، بيسيال و ساير رشتههاي ورزشي کمک زيادي ميکند. به طور کلي براي هر مهارت ورزشي که نياز به توان (ترکيبي از قدرت و سرعت است) داشته باشد ميتوان اين تمرينات را توصيه کرد، البته تصميم براي استفاده مفيد از تمرينات پلايومتريک و اثرات آن روي يک رشته ورزشي مثل کشتي ميتواند براي مربيان و ورزشکاران آن رشته بسيار ارزشمند باشد.
امّا نکته قابل توجه اين است که چون برخي از مربيان و ورزشکاران در رشته‌هاي مختلف ورزشي آگاهي کافي از اين تمرينات ندارند، لذا آموزش اصولي در مورد بکارگيري اين تمرينات و اجراي صحيح آن لازم و ضروري است، چرا که اين تمرينات فشار زيادي روي سيستم عصبي- عضلاني وارد مي‌کند.

2-3- تعريف تمرينات پلايومتريک
به آن دسته از تمريناتي گفته مي‌شود که از طريق انقباضات پر قدرت عضلاني در پاسخ به يک بار کاري يا کشش پويا و سريع عضلات درگير انجام مي‌گيرد (جيمز و همکاران، 1386). اين تمرين بهترين شيوه تمرين براي افزايش و توسعه توان انفجاري در رشته‌هاي مختلف ورزشي مي‌باشد؛ براي مثال، بازيکن بسکتبالي که توپ را به سمت سبد پرتاب ميکند و سپس براي دريافت توپ برگشتي سريعاً به بالا ميپرد و يا شيرجه روندهاي که در مرحله رها شدن از تخته شيرجه به ارتفاع بالاتري نياز دارد.

2-4- ابعاد فيزيولوژيکي تمرينات پلايومتريک
بازتاب کششي يکي از اصلي ترين مکانيزمها در چرخه کشش- انقباض(کوتاه شدن) است. بازتاب کشش موجب مي‌شود تا عضلات هنگام کشيده شدن منقبض شده و مانع انقباض عضلات مخالف مي‌شود.
دوک‌هاي عضلاني13 (به عنوان گيرندههاي عضلاني) نسبت به کشش عضله و سرعت کشش حساس ميباشند در نتيجه با کشش عضله اين گيرنده تحريک شده، اطلاعات و پيام عصبي را به مراکز عصبي در نخاع ارسال مي‌کنند. تارهاي عصبي آوران با ارسال پيام و تحريک عضلات از کشش بيش از اندازه عضله جلوگيري مي‌کنند. اين بدين مفهوم است که عضلات با جلوگيري از کشش بيشتر منقبض شده و عضلات مخالف غير فعال شده که نتيجه اين فعاليت توليد يک نيروي عضلاني قوي تر است (جيمز و همکاران، 1386).
کومي‌و همکارانش14 در سال 1986، افزايش در نيروي توليدي در تمرينات پلايومتريک را نتيجه افزايش طول عضله قبل از هر نوع انقباض درون گرا بيان کرده اند. آنها در تحقيقات خود به اين نتيجه رسيدند که افزايش زمان استراحت بين فاز برون گرا و درون گرا (فاز استهلاک) موجب کاهش توليد نيرو شده و علت آن را هم از بين رفتن انرژي حاصل از بازتاب کششي بيان کردند. در سال 1996 چو15و همکاران بيان کردند که تمرينات پلايومتريک به خاطر تقويت سرعت بازتاب کششي موجب فراخوان بيشتر واحدهاي حرکتي ميشود. همچنين نتيجه گيري که آن‌ها به آن دست يافتند. اين بود که تمرينات پلايومتريک موجب سفتي اجزاي الاستيک عضله مي‌شود (شيران، 1385).
يکي از نکات مهم در اجراي تمرينات پلايومتريک، اهميت بيشتر سرعت کشش در برابر ميزان کشش است. سرعت کم باعث پاسخ الاستيکي عضله و بازتاب کشش و از بين رفتن آن‌ها به صورت گرمايي ميشود. بدين صورت که کاهش مرحله استراحت موجب افزايش پاسخ عملکردي در نتيجه خاصيت الاستيک و بازتاب کششي مي‌شود (جيمز و همکاران، 1386. جيمز و همکاران، 1386).
با توجه به توضيحات فوق مي‌توان نتيجه گيري کرد که تمرينات پلايومتريک باعث تغييرات عضلاني، افزايش سرعت بازتاب، سفتي اجزاي الاستيک، کاهش تحريک پذيري گيرنده‌هاي مهار، هماهنگي در سيستم عصبي – عضلاني، تقويت حساسيت دوکهاي عضلاني، فرا خوان واحد‌هاي حرکتي بيشتر مي‌شود.

2-5- چرخه کشش – انقباض در تمرينات پلايومتريک
طبق گفته آي کينگ16 در سال 1993، چرخه کشش- انقباض شامل دو نوع انقباض طبيعي در عضله تحت عنوان انقباضات برون گرا و انقباضات درون گرا مي‌باشد که در تعيين زمان، حجم و شدت برنامه تمريني مفيد است که اين چرخه شامل سه مرحله است:
مرحله انقباض برونگرا يا انقباض اکسنتريک17 يا فاز منفي18: در اين مرحله طول عضله زياد شده و عضله تحت فشار ناشي از کشش قرار مي‌گيرند. اين مرحله به عنوان مرحله ي بارگيري هم از آن نام مي‌برند (مايلر و همکاران، 1984).
– مرحله استراحت (استهلاک) که به آن زمان مکث19 هم گفته مي‌شود، اين مرحله، فاصله زماني بين انقباض برون گرا و انقباض درون گرا رخ مي‌دهد.
– مرحله انقباض درونگرا يا انقباض کانسنتريک20 يا فاز مثبت21: اين مرحله عکس مرحله اول بوده که در اين مرحله طول عضله کوتاه شده و مهم ترين مرحله در اين چرخه است که عضله بيشترين نيرو را در کم‌ترين زمان توليد ميکند. اين مرحله Take off به خصوص در پرشها نام دارد (مايلر و همکاران، 1984).
در سال 1996 کومي‌بيان کرد که بيشترين تنش توليد شده در چرخه ي کشش- انقباض مربوط به مرحله اول و درست قبل از انقباض درون گرا است و بيشترين تأثير اين چرخه زماني رخ مي‌دهد که زمان مکث به حداقل رسيده يا به عبارتي مقدار نيروي توليد شده در اين چرخه با زمان مکث نسبت عکس دارد (شيران، 1385).

2-6- گيرندههاي حسي و عمقي
اين گيرندهها اجراي حرکت را کنترل کرده و موجب آگاهي شخص از وضعيتي که در آن قرار دارد، ميشود که شامل دو دسته گيرنده به نام، دوک‌هاي عضلاني و اندام‌هاي وتري گلژي هستند.

2-6-1- دوکهاي عضلاني
از نظر ساختاري دوکهاي عضلاني داراي دو سر نوک تيز است که هر دوک در اطراف تارهاي درون دوکي قرار گرفته است. تارهاي درون دوکي فاقد تار‌هاي اکتين و ميوزين هستند و قابليت انقباض را ندارند.
گيرنده دوک عضلاني در مرکز دوک قرار داشته که تحريک اين ناحيه از دوک باعث تحريک گيرنده‌هاي اين قسمت مي‌شود. يک نيروي کشش خارجي باعث کشش دوک‌هاي عضلاني شده که اين کشش در قالب يک پيام حسي به نخاع رفته و موجب انقباض گروهي از عضلات و مهار عضلات مي‌شود که اين فرآيند به نام بازتاب کششي است. قدرت پاسخ دوک‌هاي عضلاني به کشش، ميزان کشش و سرعت کشيدگي بستگي دارد (سليماني، 1375).

2-6-2- اندامهاي وتري گلژي
اين گيرندهها در داخل وتر عضلات در محل اتصال وتر با اولين تارهاي عضلاني قرار دارند. به طور متوسط هر اندام وتري گلژي به 15- 10 تار عضلاني متصل ميشود. و با انقباض عضله اين تارها تحريک ميشود و اين گيرندهها بر خلاف دوک‌هاي عضلاني نقش مهار دارند. اندامهاي وتري گلژي به دليل نقش مهاري که دارند از تنش عضلاني شديداً جلوگيري کرده و مانع بروز آسيب در عضلات مي‌شود (مايلر و همکاران، 1984).
2-7- تأثيرات مربوط به تمرينات پلايومتريک
همانطور که ميدانيم در تمرينات پلايومتريک از پريدن، جهيدن و پرتاب کردن استفاده مي‌شود. در اين نوع از تمرينات بر خلاف بسياري از تمرينات معمولي ديگر دو نوع انقباض درونگرا و برونگرا اتفاق ميافتد به طوري که وقتي فردي شروع به پريدن مي‌کند، در اثر پرش عضلات کشيده شده و باعث افزايش خاصيت ارتجاعي و تحريک سيستم عصبي و در نهايت باعث يک انقباض قوي مي‌شود که از آن تحت عنوان بازتاب کششي نام برديم (آدامز و همکاران، 1992. شيران و همکاران، 2008).
در واقع تمرينات پلايومتريک يک شيوه تمريني است که مي‌توان از آن براي توسعه توان انفجاري ورزشکاران استفاده کرد. به طوري که چو و کراچل22 در تحقيقات خود به اين نتيجه رسيدند که اجراي حرکات و مهارت‌ها با سرعت بالا مستلزم به کارگيري تمرينات مناسب به ويژه تمرينات پلايومتريک و ترکيبي است (شيرويه، 1383).
تأثيراتي که تمرينات پلايومتريک مي‌تواند روي سيستم عصبي- عضلاني و قابليت بدني چون قدرت، سرعت و به ويژه توان بگذارد شامل؛ تشديد بازتاب کششي، کوتاه شدن زمان انقباض درون گرا و برون گرا که موجب افزايش نيروي ارتجاعي عضلات در زمان انقباض درون گرا، سازگاري سيستم اعصاب حرکتي، به کارگيري واحد‌هاي حرکتي بيشتر، افزايش فشار روي فعاليت عضلاني چه در مرحله انقباض درون گرا و چه در زمان انقباض برون گرا ، تبديل قدرت و سرعت عضلاني به توان انفجاري مي‌شود (مايلر و همکاران، 1984، تاير، 1984).

2-8- طبقهبندي تمرينات پلايومتريک
تمرينات پلايومتريک بر اساس سنگيني و شدت کار به صورت زير طبقه بندي مي‌شوند:
– پرش‌هاي درجا: در اين تمرينات پرش از جايي شروع مي‌شود که در همان مکان فرد انجام شده است. اين تمرينات داراي شدت نسبتاً کمي‌است که مي‌توان با کم کردن فاصله استراحت بين پرش‌ها، شدت آن را افزايش داد.
– پرش ايستاده: اين پرشها عموماً به صورت عمودي و افقي انجام مي‌شوند و بين هر بار پرش برگشت به حالت اوليه به طور کامل انجام ميگيرد.
– پريدن: هدف از اين تمرينات افزايش طول گام دويدن در مقايسه با حالت دويدن است و اغلب در مسافت کمتر از 30 متر انجام مي‌شود.
– پرش‌ها و جهش‌هاي چند گانه: اين پرش‌ها ترکيبي از پرش‌هاي ايستاده و در جا مي‌باشد که مي‌تواند به تنهايي يا با يک مانع انجام شود.
– تمرينات جعبه: اين تمرينات شامل پرش‌ها و جهش‌هاي چندگانه است که با پرش عمقي ترکيب شده و ميزان شدت آن‌ها متغير است، تعداد پرش‌ها و ارتفاع جعبهها ميتواند با توجه به شدت تمرين کم يا زياد شود.
– پرش‌هاي عمقي: در اين تمرينات ارتفاع فرود، سطح و وزن ورزشکار جزء عوامل تعيين کننده در ميزان شدت کار مي‌باشند. در اين تمرينات ورزشکار پس از پريدن از روي جعبه (يک ارتفاع)، به محض برخورد پا با زمين به سمت بالا مي‌پرد. کليد اصلي در اجراي موفق اين تمرينات، زمان استراحت بين فرود و جداشدن از زمين است.
– پرتاب توپ طبي: اين تمرينات هم به صورت پرتاب ثابت و هم همراه با حرکت ورزشکار انجام مي‌شود. به اين صورت که فرد پس از پرتاب و برخورد توپ با زمين دوباره آن را در فواصل مشخص دريافت مي‌کند (جيمز و همکاران، 1379. جيمز و همکاران، 1386).
در سال 1989 کيلر و همکاران، شکل ديگري از طبقه بندي تمرينات پلايومتريک را مطرح کردند. در اين طبقه بندي تمرينات پلايومتريک به دو دسته تقسيم بندي مي‌شوند (مايلر و همکاران، 1984).
– تمرينات تک پاسخي: در اين تمرينات با هر تکرار، پا يک بار با زمين و يا وسايل مورد استفاده در تمرين تماس پيدا ميکند. براي مثال، ورزشکاري که توپ طبي را در ميان پاهاي خود قرار داده و آن را از جلو به بالا پرتاب ميکند.
– تمرينات چند پاسخي:در اين تمرينات در هر تکرار پا دو بار يا چندين مرتبه با زمين يا وسايل تمرين تماس پيدا مي‌کند. براي مثال، پايين پريدن از جعبه در پرش‌هاي عمقي و بلافاصله با صرف کم ترين زمان پرش به سمت بالا و دوباره فرود آمدن بر روي زمين.

2-9- اصول بکارگيري تمرينات پلايومتريک
مربيان و ورزشکاران که از تمرينات پلايومتريک در برنامه کاري خود استفاده مي‌کنند بايد يک سري اصول کلي را در مورد اين تمرينات رعايت کنند تا از اثرات مثبت آن بهره مند شوند. در اين جا به مجموعهاي از اصول که بايد رعايت شود. اشاره مي‌کنيم:
– تمرينات پلايومتريک، که يک ورزشکار يا مربي در برنامه تمريني قرار مي‌دهد بايد مطابق با رشته ورزشي باشد (بومپا، 1993).
– در زمان به کارگيري تمرينات پلايومتريک بايد توجه کرد که اين تمرينات بايد از حرکات ساده شروع شود و به تدريج بر شدت و سنگيني آن اضافه شود (جيمز و همکاران، 1379).
– هر برنامه تمريني داراي يک شدت و حجم مي‌باشد که اين اصول بايد متناسب با توانايي‌هاي ورزشکار تنظيم شود (جيمز و همکاران، 1379).
– از آن جايي که تمرينات پلايومتريک به انعطافپذيري و چابکي نياز دارد. بنابر اين در اين تمرينات بايد يک زمان کافي و مناسب در شروع تمرينات براي گرم کردن و در پايان براي سرد کردن قرار داده شود (جيمز و همکاران، 1386).
– تمرينات پلايومتريک بايد مطابق برنامه تمريني پيش رود (بومپا، 1993).
– تمرينات پلايومتريک بايد بر اساس اصل اضافه بار تدريجي قرار داده شوند (جيمز و همکاران، 1386).
– در تمرينات پلايومتريک بايد از حداکثر نيرو در حداقل زمان استفاده شود مانند، پرتاب وزنه، که در مرحله اول فرد حداکثر نيرو را براي پرتاب اعمال کرده و در مرحله بعدي، حرکت را با سرعت بالا همراه با مسافت طولاني اجرا مي‌کند (صالحي، 1379).
– تمرينات بايد 2 تا 3 روز در هفته و هر روز 3 تا 10 مرحله با 8 تا 10 تکرار و زمان استراحت 1 تا 2 دقيقه بين هر مرحله انجام شود (جيمز و همکاران، 1379).
– شدت و فشار تمرين از بخشهاي مهم در تمرينات پلايومتريک مي‌باشد به همين خاطر سرعت اجراي حرکت در اين تمرينات مهم و



قیمت: تومان


پاسخ دهید